Technology

Deel via:

Robotisering: een bedreiging of een legio aan kansen?

robotisering-bedreiging-vs-de-mens.jpgRobotisering en automatisering spelen een steeds grotere rol in ons leven en de maatschappij. Mijn oudste zoon heeft onlangs gelukkig gekozen voor een school die veel aandacht heeft voor IT-onderwijs. Ik denk dat hij daarmee zo goed mogelijk is voorbereid op de arbeidsmarkt van de toekomst, waarin robotisering een prominente plek inneemt. Maar hoe zit het met huidige generatie? Hoe gaan we nu en straks om met de banen die mogelijk door robotisering verdwijnen? 

Industriële revolutie

Het is niet eenvoudig om te zeggen of robotisering banen kost of juist oplevert. Onlangs kwam de SER met een uitgebreide analyse van de gevolgen van robotisering voor de arbeidsmarkt. Tot nu toe heeft technologische ontwikkeling, sinds de eerste industriële revolutie, steeds geleid tot nieuwe banen. Dat geldt zeker voor de derde revolutie, met de opkomst van ICT. De onderzoekers noemen bijvoorbeeld de opkomst van webshops, die voor veel nieuwe banen heeft gezorgd in de pakketbezorging.

Maar of deze stroom aan nieuwe banen ook voor de vierde revolutie – Industry 4.0 – geldt? Dat is volstrekt onzeker. Het is moeilijk te voorspellen welke producten of diensten de komende jaren voor nieuwe banen gaan zorgen, zoals ook het CBS constateert

Werk verandert

Een ding is wél zeker: werk verandert. Door robotisering zullen bepaalde taken niet meer door mensen gedaan worden. De inhoud van functies zal daardoor verschuiven. Zo ben ik zelf regelmatig betrokken bij bedrijven die hun dataprocessen slimmer willen inrichten. Je ziet dat het ouderwets ‘inkloppen’ van data verdwijnt. Medewerkers met functies gericht op data entry gaan zich, in plaats daarvan, bezighouden met controle, advies en procesverbetering. Op korte termijn zorgt robotisering dus slechts voor een verschuiving in taken. 

Bestaat jouw baan nog over 20 jaar?

Op de langere termijn daarentegen, kan ik me haast niet anders voorstellen dan dat digitalisering en robotisering wel degelijk banen gaat kosten. Hoe snel dat proces precies gaat, kan niemand voorspellen.

Voor wie bezorgd is om zijn eigen baan, kwam de BBC met een mooie tool. Je voert jouw functietitel in en ziet meteen hoe groot de kans is dat jouw baan de komende 20 jaar verdwijnt door robotisering. 

Misschien wordt ‘werken’ zoals we dat nu kennen wel een vrijwillige tijdsbesteding. Wordt het over een paar jaar een voorrecht voor de allerslimsten, terwijl de rest van ons een basisloon ontvangt… Ik weet niet hoe de arbeidsmarkt er voor mijn zoon – laat staan voor mijn kleinzoon of -dochter – uit zal zien. 

En wat betekent dit nu voor ons?

Wat ik wel weet, is dat het van groot belang is dat we over deze vraag nadenken en onze kinderen nu de juiste vaardigheden aanleren. En dat we onszelf en anderen vragen blijven stellen. Want hoeveel basisscholen bieden in deze tijd nou eigenlijk onderwijs in computervaardigheden? Zou het niet goed zijn als ieder kind leert hoe software tot stand komt, en wat de basis is van programmeren?

Dat betekent niet dat alle scholen meteen op de iPad-scholen van Maurice de Hond moeten gaan lijken. Maar het zou goed zijn als jonge mensen de digitale wereld waarin zij leven, beter leren begrijpen.

Daarnaast moeten we onze kinderen stimuleren om zich te ontwikkelen in richtingen die (voorlopig?) te hoog gegrepen zijn voor computers en robots. Vakken waarin creativiteit en expressie de boventoon voeren, bijvoorbeeld. Of vakken die draaien om het managen en ontwikkelen van mensen. Er zijn een legio kansen, zoals ook blijkt uit dit artikel van Forbes

Als mens voegen we waarde toe

Ik denk dat het goed is om stil te staan bij onze toekomst. Verder denken dan het effect van robotisering puur alleen op kostenreductie, efficiency en ROI. Hoe gaan we om met veranderingen in de arbeidsmarkt en wat betekent dat voor ons onderwijs? Het zijn legitieme vragen. De paradox is dat er voor wie wil profiteren van robotisering, geen tijd te verliezen is. Robotisering wacht niet. 

Maar het één hoeft het ander natuurlijk niet uit te sluiten. We kunnen nieuwe technologie omarmen en tegelijkertijd onze verantwoordelijkheid nemen. We kunnen robotisering inzetten én goed nadenken over onze toekomst!

Bij ICT-gedreven organisatieveranderingen is de samenwerking met HR daarom ontzettend belangrijk, als je het mij vraagt. Door vooraf goed na te denken over mogelijke functieverschuivingen, kun je namelijk tijdig starten met cursussen of opleidingen om medewerkers om te scholen. Waardoor we als mens onze waarde blijven toevoegen en we, als ik het voor het zeggen heb, zeker een plek hebben in een toekomst vol robotisering.

 Geïnteresseerd in meer innovaties voor business en ICT? Download de slide deck van het IDC onderzoek ‘Leading in Digital’.

Download het IDC rapport