Prinsjesdag 2015: een pleidooi voor moderne IT en open data

  • Hein Keijzer
    Industry Director Tax and Social Protection
    04/09/2015 | 11 views

Prinsjesdag 2015Zoals ieder jaar kunnen we ons tijdens Prinsjesdag weer vergapen aan de gouden koets. We hangen aan de lippen van onze koning en dromen we even weg bij het ceremoniële spektakel. Maar ik ben natuurlijk vooral benieuwd naar de inhoud van het geitenperkamenten koffertje. Wat zou ik willen lezen in de miljoenennota?

Grote overheidsprojecten zijn eigenlijk IT-projecten. En de meeste overheidsprocessen zijn IT-processen. De overheid benadert deze processen echter niet als zodanig. IT is voor hen een ‘enabler’, slechts een hulpmiddel. Dat is jammer, want met een dergelijke mindset blijven echte innovaties achter. En daarvan betaalt de burger uiteindelijk de rekening, zowel letterlijk als figuurlijk. Het is net weer in het nieuws gekomen wanneer het geen ‘chefsache’ is.

Belastingwetgeving

Enkele concrete voorbeelden. Tijdens de presentatie van de miljoenennota passeert ongetwijfeld het nieuwe belastingstelsel de revue. Naast minder belasting op loon en inkomsten en een vereenvoudiging van het gehele stelsel zijn er onder andere nieuwe regels opgesteld rondom het belasten van spaargeld.

Zo’n grote ‘turnaround’ is het ideale moment voor het moderniseren van de achterliggende IT. Nu werkt de Belastingdienst nog met oude systemen die zich lastig lenen voor real-time informatie. Hoe handig is het bijvoorbeeld als ik met een speciale app direct kan inzien hoeveel spaargeld ik volgens De Belastingdienst heb? Met dergelijke diensten wordt de Belastingdienst veel transparanter en inzichtelijker dan het nu is en levert zo’n organisatie ook toegevoegde waarde waardoor het sentiment over zo’n organisatie veel positiever wordt.

Ziekenhuisprijzen

Diezelfde transparantie moet in mijn ogen ook gelden als het gaat om ziekenhuisprijzen. Nog altijd hebben burgers voorafgaand aan een behandeling weinig inzicht in de uiteindelijke totale kosten. Maak die prijzen daarom transparant. Stel de kosten van behandelingen fijnmaziger beschikbaar in de vorm van open data. Zodat ontwikkelaars daarmee onder andere applicaties kunnen bouwen die per ziekenhuis exact uitrekenen wat je precies kwijt bent. Vooraf, voordat je voor verrassingen komt te staan, en niet achteraf als de nota op de deurmat valt.

Momenteel houden ziekenhuizen deze transparantie tegen vanwege concurrentieredenen. En dat is grote onzin. We leven meer en meer in een open data maatschappij waarin openheid van dit soort informatie cruciaal is. Het sleutelwoord van de overheid moet daarom transparantie zijn. Dat dicht de kloof tussen burger en overheid, geeft ons inzicht in resultaten en maakt een eerlijke benchmarking mogelijk. Die openheid en benchmarking kan alleen als de overheid alle IT-processen harmoniseert.

Meevallers

Het is hoog tijd dat de overheid investeert in IT. Niet ‘for the sake of it’, maar voor meer harmonisatie, efficiency, openheid en mobiliteit. Moderniseer en harmoniseer systemen, maak apps voor burgers en bedrijfsleven en stel alle mogelijke data open voor het grote publiek. Ik zie graag dat de overheid een deel van de meevallers hieraan besteedt. En wanneer IT eindelijk op de agenda van de bestuurders komt dan zal ook duidelijk worden hoeveel geld met IT gemoeid is, die transparantie is er overigens ook nog steeds niet. Ik ben daarom ook benieuwd naar de Algemene Beschouwingen in de Tweede Kamer, want het lijkt wel of er geen parlementaire commissie ICT is geweest.

Ik kijk uit naar Prinsjesdag 2015, al was het maar omdat de gouden koets dit jaar nog te zien is. En ondanks dat ‘hoop geen strategie’ is, hoop ik iets van ICT-beleid tegen te komen in de plannen voor het komend jaar…