Overheid

Deel via:

Sociale zekerheid is niet alleen maar mensenwerk

De wereld barst van de kennis van interfacedesign en van moderne technologie als kunstmatige intelligentie en geavanceerde dataplatformen. We bestellen en betalen met een simpele druk op de knop en kunnen overal ter wereld bij zo goed als alle kennis die de mensheid heeft voortgebracht. Overheden moeten daarvan leren. Want de sociale dienstverlening kan nog beter.

Het Nederlandse kabinet presenteerde onlangs de begroting voor 2017. De overheid spreekt daarin gelukkig relatief veel over innovatie. Die uitspraken krijgen echter nauwelijks handen en voeten: een ICT-paragraaf ontbreekt. Ik heb al eens eerder opgeroepen om een ICT-paragraaf toe te voegen.

Een gemiste kans, want innovatie in bijvoorbeeld de sociale zekerheid zorgt voor veel positieve ontwikkelingen. Technologie kan de sociale dienstverlening namelijk veel toegankelijker en gebruiksvriendelijker maken. Het mes snijdt aan twee kanten: met betere en toegankelijkere sociale voorzieningen zijn niet alleen hulpbehoevenden beter geholpen, maar groeit ook de koopkracht en daarmee de economie als geheel. En de publieke opinie zal er zeker niet door verslechteren.

socialezekerheid.jpgEenvoudiger sociaal

De servicegerichtheid van veel sociale instanties is op dit moment nog niet optimaal. Ik ben ervan overtuigd dat tenminste de procedures 'aan de klantzijde' veel eenvoudiger kunnen. Neem bijvoorbeeld het aanvragen van een uitkering. De aanvrager krijgt bijvoorbeeld vragen voor de kiezen als 'Wat was uw loon/alimentatie/belastingteruggave?' of ‘gegevens over uw vermogen’. Niet voor iedereen vanzelfsprekende vragen, want waar was dat laatste loonstrookje van anderhalf jaar geleden ook alweer? En gaat het hier om bruto of netto? Dat terwijl dergelijke gegevens gewoon bekend zijn bij de overheid. En is dat niet het geval, dan is dat ook een gebrek aan goede ICT-voorzieningen.

Ook op andere plekken zie ik ruimte voor verbetering. De website Werk.nl, de website voor werkzoekend Nederland, is de onestopshop. Maar bijvoorbeeld visueel gehandicapten zouden een telefoonnummer of een balie wellicht meer op prijs stellen. Bovendien hebben we het hier vaak over een kwetsbare groep, terwijl juist dergelijke voorzieningen mensen bij de hand zouden moeten nemen en vertrouwen moeten wekken.

Zoals Nespresso

Deze situatie roept enkele vragen op. Wat hebben gebruikers van sociale diensten nou daadwerkelijk nodig? Hoeveel verstand van ICT hebben zij gemiddeld genomen? En moet het dan niet zo eenvoudig zijn als het - bij wijze van spreken - bestellen van Nespresso-cupjes of het installeren en afrekenen van apps uit de App Store?

Ik ben ervan overtuigd dat het anders, beter kan. Door te investeren in slimme systemen die gegevens koppelen. Door mensen gebruiksvriendelijke interfaces voor te schotelen, met steeds een beperkt aantal keuzes. En door systemen te voorzien van ‘intelligentie’ en analytics, zodat deze kunnen meedenken en klanten wegwijs kunnen maken.

Cirkel is rond

Ondertussen heeft het bedrijfsleven de overheid links en rechts ingehaald als het gaat om ICT en automatisering. Kijk bijvoorbeeld naar het onderwijs. Uit het Nederlandse bedrijfsleven komen nu geluiden dat met name het MBO tal van verouderde opleidingen bevat die niet goed aansluiten op de arbeidsmarkt.

Op dit niveau worden nog veel opleidingen aangeboden die mensen klaarstomen voor beroepen als datatypist(e) en financieel administratief medewerker. Taken die in het bedrijfsleven grotendeels zijn geautomatiseerd. Met als gevolg dat jaarlijks veel afgestudeerden buitenspel komen te staan en in de bijstand terechtkomen. En de druk op sociale voorzieningen toeneemt. Het cirkeltje is daarmee rond, maar zou dat niet moeten zijn.

Noodzakelijke les

Sterke sociale voorzieningen kunnen niet meer zonder moderne technologie. Het is tijd dat overheden dat erkennen. In een sector die wordt gedomineerd door 'mensen-mensen', is dat een taaie, maar noodzakelijke les. En deze les zou eerder vandaag dan morgen geleerd moeten zijn, omdat de koopkracht dan stijgt en in het verlengde daarvan de economie als geheel groeit.

Maar persoonlijk vind ik het meest belangrijk dat mensen die een beroep doen op een van de kerntaken van de overheid weer volwaardig deel kunnen uitmaken van de samenleving. En dat zou nog wel eens de publieke opinie over de overheid ten goede kunnen komen…

Wil je op de hoogte blijven van alle Overheid-blogs? Abonneer je op dit blog en ontvang dagelijks, wekelijks of maandelijks een overzicht met updates.

Abonneer

 


 

Reageren op dit blog?