Overheid

Deel via:

De Omgevingswet vraagt om een digitaal platform


De nieuwe Omgevingswet moet alle regels en procedures rondom ruimtelijke ordening voor burgers en bedrijven bundelen en sterk vereenvoudigen. Deze enorme wetswijziging biedt wat mij betreft een schitterende kans voor een gebruiksvriendelijk digitaal platform. Het doel: een nog betere dienstverlening.

Wat is de Omgevingswet?

De huidige wetten met betrekking tot ruimtelijke ordening zijn vrij ingewikkeld. Het zijn er bovendien relatief veel: 26 stuks. De Omgevingswet moet al die losse wetten bundelen. Dat moet het voor burgers, bedrijven en organisaties veel eenvoudiger en overzichtelijker maken. De overheid wil hiermee het initiatief in de openbare ruimte stimuleren en minder nadruk leggen op de vraag ‘of iets wel mag’. In 2019 treedt de wet in werking.

De wetsvereenvoudiging is wat mij betreft een goed startmoment om door te pakken op waarden als gebruiksvriendelijkheid en transparantie. De basis daarvoor is in mijn ogen een veelomvattend digitaal platform, waarop alles samenkomt dat met ruimtelijke ordening te maken heeft. Burgers en bedrijven moeten via dit platform niet alleen bijvoorbeeld vergunningen kunnen aanvragen, maar ook de status kunnen inzien, vragen kunnen stellen en advies kunnen inwinnen. Dit platform automatiseert én brengt partijen bij elkaar.

In de praktijk

De overheid werkt momenteel met een digitaal omgevingsloket, het zogeheten Omgevingsloket Online (OLO). Op dit moment is het nog slechts een website waarop je aanvragen kunt indienen. Daar houdt het min of meer mee op. Een digitaal aanvraagloket is natuurlijk een goede eerste stap, maar benut nog geen 10 procent van wat technisch mogelijk zou zijn.

Laat me een voorbeeld geven van hoe een geavanceerd platform er in de praktijk uit kan zien. Stel dat Jan een aanvraag doet voor de bouw van een garage bij zijn woning. Hij kijkt online of dit überhaupt mogelijk is. Het systeem meldt dat dit met een slagingskans van 97 procent geen groot probleem zal worden. Vervolgens gaat hij op zoek naar een op het platform aangesloten leverancier, kiest een garage naar wens en geeft afmetingen en voorkeuren door. Na een suggestie en aanvullende informatie van de leverancier, besluit Jan dat hij ook zonnepanelen op het dak wil plaatsen. De leverancier maakt de aanvraag digitaal in orde en voegt een Bouw Informatie Model toe zodat de gemeente precies weet wat er gebouwd gaat worden.

Whatsapp

Met zijn DigiD logt hij in, het systeem weet op basis daarvan precies waar Jan woont. Direct na het aanvragen van een vergunning kan hij kiezen uit een aantal door de gemeente goedgekeurde kleuren voor de garagedeur. Het beoordelen van de aanvraag is vervolgens voor een groot deel een routineklus. De keuzes zijn immers tijdens het proces al afgestemd op het lokale beleid. Een ambtenaar merkt echter op dat de zonnepanelen veel te zichtbaar zijn. Direct stuurt de ambtenaar via e-mail en WhatsApp een verzoekje of de panelen ook een meter naar achteren geplaatst kunnen worden. De aanvraag zou dan direct akkoord zijn.

De omwonenden ontvangen via de digitale berichtenbox automatisch een brief met de plannen en kunnen eventueel direct bezwaar aantekenen. Jan krijgt dezelfde avond nog een bericht dat zijn aanvraag is goedgekeurd. Met een muisklik kan hij de leverancier bevestigen dat de opdracht doorgaat en de bestelling dus definitief is. Hij betaalt de leverancier en de gemeente via iDeal.

Maatschappijbrede participatie

Naast gemak biedt zo’n platform ook kansen voor een maatschappijbrede participatie. Niet alleen voor overheidsorganen en burgers. Alle actoren die ook maar enigszins raken aan de ruimtelijke ordening, moeten kunnen aanhaken. Die partijen mogen uiteraard geen toegang krijgen tot privacygevoelige informatie, maar hebben wel degelijk waarde toe te voegen.

Natuurlijk moet een dergelijk platform neutraal en onafhankelijk blijven, maar waarom zouden bedrijven of NGO’s niet de kans mogen krijgen om actoren bij bepaalde vraagstukken van advies te voorzien? Ze hebben vaak nuttige kennis in huis. Over duurzamer bouwen bijvoorbeeld, of over duurzaamheidssubsidies. Het platform zou partijen kunnen verbinden en op die manier vraag en aanbod bij elkaar kunnen brengen.

Ecosysteem

Een breed digitaal platform biedt de overheid zelf ook een uitgelezen kans om op een overzichtelijke en handige manier alle benodigde informatie rondom verzoeken en aanvragen te centraliseren. Daarbij kun je verder denken dan vergoedingen en procedures. De overheid kan bijvoorbeeld werken aan een app-ecosysteem waarbij de burger wordt voorzien van allerlei handige tools voor participatie. Denk aan een eenvoudige app waarmee burgers zaken als graffiti op de muren, vernielde bushokjes of andere onregelmatigheden in de openbare ruimte kunnen melden.

Met een dergelijk platform heeft de overheid een ‘single view’ op alle relevante data in de openbare ruimte. Dat biedt mogelijkheden om de verschillende ‘informatiehuizen’ terug te brengen tot een ‘single source of truth’.

Kunstmatige intelligentie

Kunstmatige intelligentie kan een dergelijk platform verder verrijken en processen stroomlijnen. Denk aan een algoritme dat automatisch vragen over de ruimtelijke ordening beantwoordt. Of zelfs relatief eenvoudige verzoeken verwerkt, zoals de aanvraag van een vergunning voor een carport of garage. Ik weet vrijwel zeker dat 90 procent van al die procedures volautomatisch af te werken zijn. Dit scheelt simpelweg arbeidskracht, die de overheid weer kan inzetten voor ingewikkeldere zaken die wél menselijke aandacht behoeven.

Met een middagje brainstormen kom je tot tal van ideeën. Een platform waarop iteratief partijen kunnen aanhaken biedt wat mij betreft een vruchtbare basis voor de toekomst.

Wilt u meer weten over de inzet van nieuwe technologie in de publieke sector, en hoe u uw organisatie voorbereidt op de digitale economie? Download geheel kosteloos en vrijblijvend de  whitepaper 'Transforming Government for the Digital Era' .

Wilt u meer weten over SAP’s visie op de Omgevingswet? Vul dit contactformulier in en wij nemen contact met u op!

 


 

Reageren op dit blog?