Innovation

Deel via:

Engine of Innovation in de praktijk: Safe2Bike

De wereld mocht onlangs kennismaken met Safe2Bike, een slimme fietsbel die fietsers waarschuwt bij het naderen van gevaarlijke verkeerssituaties en zo de kans op ongelukken verkleint. Een knap staaltje cocreatie, maar hoe ontstaat nu zo’n innovatie in de praktijk en wat waren de kritische succesfactoren

Wie innovatie zegt, zegt Jef Staes. Deze Belgische goeroe en veelgevraagd spreker heeft een heel eigen kijk op het fenomeen. Op regelmatige basis heb ik het genoegen om met hem (zoals hij dat noemt) te jammen over innovatie en alles wat daarbij komt kijken. Een van zijn stokpaardjes is het model ‘Engine of Innovation’, een soort blauwdruk voor de ontwikkeling van innovaties. Het blijkt verrassend goed toepasbaar op Safe2Bike.

De kern van dit model draait om het opbouwen van een innovatieportfolio. Dat portfolio bestaat uit drie fases:

Fase 1: Inspiration. Goede ideeën zijn de basis van het innovatieportfolio. Innovatie valt of staat met een sterk disruptief idee dat de potentie heeft om echt een verschil te maken.

Fase 2: Incubation. In deze fase krijgt een idee vorm en maakt de organisatie het concreter en tastbaar. Het idee groeit in deze fase naar volwassenheid.

Fase 3: Operation. Dankzij de Incubation is het initiële idee volwassen en sterk genoeg om ‘live’ te gaan. Tijd om het idee te implementeren.

Richting geven

Het managen van dit portfolio kan niet zonder een duidelijke, overkoepelende ‘mission’. In het Engine of Innovation-model van Staes is die missie essentieel: het geeft de organisatie richting en verschaft ook het mandaat om te exploreren, te vernieuwen en te innoveren. Innovatie enkel en alleen om de innovatie zelf is immers vrij nutteloos.

Bovenstaande beschrijving doet eigenlijk het model tekort. Het gaat daarnaast in op de organisatorische, menselijke en proceskant van de verschillende stappen, maar dat reikt buiten de spanwijdte van dit blog. Ik raad iedereen dan ook aan zijn boek te lezen of YouTube-video’s over het onderwerp te bekijken.

Terug naar Safe2Bike. Hoe is hier het Engine of Innovation-model toegepast?

engine-of-innovation.jpg

Mission

Safe2Bike is tot stand gekomen door een samenwerking van diverse technologiebedrijven, waaronder mijn eigen werkgever. De gemene deler is maatschappelijke betrokkenheid: de bedrijven hebben als missie om met technologie het leven van mensen te verbeteren. De troonrede van september 2015 was een mooie inspiratiebron. Uiteindelijk is besloten te focussen op de thema’s veiligheid, zorg en migratie. Het moest bovendien niet alleen bij ideeën blijven: uiteindelijk moesten de ideeën resulteren in echte, werkende oplossingen.

Fase 1: Inspirate

De ideeën werden zowel binnen als buiten de organisatie gezocht. Een belangrijke katalysator voor de Inspire-fase was het Battle of Concepts-event. Tijdens dit evenement bedenken studenten, professionals en start-ups praktische toepassingen voor allerlei maatschappelijke problemen. Ook mijn werkgever dacht mee over de gekozen thema’s. Uiteindelijk werden er drie challenges gecreëerd. Deze drie uitdagingen vormden weer de input voor een ander event: de Code4Good Hackathon. Tijdens dat event krijgen developers een concrete uitdaging voor hun kiezen, waarvoor zij binnen 24 uur een werkend prototype moeten opleveren.

De gekozen challenge luidde als volgt:

“Zorg ervoor dat de kwetsbare verkeersdeelnemer real-time geïnformeerd wordt over gevaarlijke (aankomende) verkeerssituaties op basis van inzichten in beschikbare open data.”

Inzicht van externe partijen

Een mooi einddoel, maar het moest in dit stadium nog handjes en voetjes krijgen. Daarvoor werden externe partijen uitgenodigd om middels Design Thinking-workshops mee te werken aan de voorbereiding op de Hackathon. Zo haakte Interpolis aan als specialist op het gebied van veiligheid. Een relevante partij die gebaat is bij een verkeersveiliger Nederland.

Die samenwerking met derden is essentieel in het innovatieproces. Innoveren kun je namelijk niet alleen. Je moet de interactie opzoeken met andere partijen, zodat je het probleem vanuit meerdere invalshoeken belicht. Dat is niet alleen noodzakelijk voor de inspiratie, maar je hebt elkaars kennis en kunde ook nodig om te komen tot het eindresultaat.

In de Inspire-fase zijn partijen met een passie en talent voor het genereren van de ideeën onmisbaar. Die eigenschappen moet je volgens Jef Staes volop benutten: je moet mensen inzetten voor de zaken die ze leuk vinden en goed kunnnen. Dan zijn ze namelijk op hun best, en is de toegevoegde waarde het grootst.

Fase 2: Incubate

Tijdens de Code4Good Hackathon werkten de deelnemers de initiële ideeën verder uit naar een werkbaar prototype, ook wel een minimal viable product genoemd. Voor het thema veiligheid kwam uiteindelijk Quinso als winnaar uit de bus met de Safe2Bike-case.

De ambitie van de Code4Good Hackathon was niet alleen om te kijken of bepaalde ideeën technisch te realiseren waren, maar ook om het meest veelbelovende ontwerp daadwerkelijk te realiseren. De Safe2Bike-case had bewezen dat je met open data de kwetsbare verkeersdeelnemer (de fietser) real-time kunt informeren over mogelijk gevaarlijke verkeerssituaties.

Het prototype was echter verre van af en er moest nog heel wat gebeuren voordat je een fietser op pad kon sturen met dit apparaat. Met een open mind kun je tot mooie ideeën komen. Er komt echter ook een moment in het proces dat je kritische vragen moet durven te stellen over het steeds definitiever wordende ontwerp. Is het device waterdicht? Is het hufterproof? Wil je wel gezien worden met een dergelijk device op je fiets?

Realistische pet

Naast een kritische mindset (die overigens ook weer het creatieve brein uitdaagt) is ook de realistische pet cruciaal. Want wie gaat dit straks op de markt brengen? Leuk bedacht dat het device moet trillen, maar blijkbaar is een standaard magneet niet krachtig genoeg. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat het stuur daadwerkelijk gaat trillen?

Dit zijn typisch de details die tijdens de inspiratiefase nog niet aan bod komen, maar die je tijdens de incubatiefase tegen het lijf loopt. In deze fase haken dan ook mensen uit andere disciplines aan die passie en talent hebben voor het incuberen van een idee. Dat zijn vaak anderen dan de mensen die de ideeën gegenereerd hebben. Zo is er een partij bijgekomen die niets liever doet dan elektronica en alle toebehoren aan elkaar knutselen en het in een 3D-geprint kastje plaatsen.

Waar in de Inspire-fase met name een beroep wordt gedaan op de creativiteit, wordt in the Incubate-fase het ondernemerschap van de betrokkenen uitgedaagd. Die twee vaardigheden zijn niet altijd in dezelfde persoon aanwezig. Wederom geldt: zet mensen in op basis van hun passie en talent.

Fase 3: Operate

Na een aantal iteraties is het moment daar: de Safe2Bike gaat live middels een pilottraject voor zo’n honderd leerlingen van het Pierson College in Den Bosch. Deze early adopters testen de oplossing voordat deze publiekelijk beschikbaar komt. Die Operate-fase is net als de voorgaande twee fases essentieel. Zonder je innovatie in de praktijk te brengen, blijft het bij prototypen en kun je niet leren uit de praktijk.

Was dit nou exact hetzelfde idee dat ontstond nadat werd besloten om een aantal uitdagingen uit de troonrede aan te gaan? Nee, absoluut niet. Dat is het mooie van een dergelijk innovatietraject: het begint met een idee, maar het resultaat kan daar uiteindelijk van afwijken. Dat is ook een belangrijke reden voor de ‘mission’ die we in het begin hebben geformuleerd. Zonder een juiste missie kun je ideeën genereren totdat je een ons weegt, maar is de kans klein dat ze ooit gerealiseerd worden. Een missie zorgt ervoor dat de grote gedachte achter het innovatietraject overeind blijft en geeft je een kader voor de zoektocht naar alternatieven wanneer een idee onhaalbaar blijkt.

In de praktijk is het realiseren van een innovatie natuurlijk iets ingewikkelder dan het afwerken van een lijstje met drie stappen. Bovenstaand proces vereist een diep in het DNA van de organisatie ingebakken innovatiecultuur. Maar wie nooit de sprong in het diepe waagt, blijft zeker hangen in het oude. In een wereld die in een exponentieel tempo verandert, kan dat zomaar het einde van je bedrijf betekenen.

Wil je op de hoogte blijven van alle blogs over innovatie? Abonneer je op dit blog en ontvang dagelijks, wekelijks of maandelijks een overzicht met updates.

Abonneer

 


 

Reageren op dit blog?